Soňky ýyllarda çagalarda we ýetginjeklerde miopiýa meselesi barha agyrlaşýar, ýokary ýygylyk derejesi we ýaş başlanma meýili bilen häsiýetlendirilýär. Ol jemgyýetçilik saglygy üçin möhüm mesele boldy. Elektron enjamlara uzak wagtlap garaşly bolmak, açyk howada işleriň ýetmezçiligi, ýeterlik derejede uklamazlyk we deňagramly däl iýmitlenme ýaly faktorlar çagalaryň we ýetginjekleriň görme ukybynyň sagdyn ösüşine täsir edýär. Şonuň üçin çagalarda we ýetginjeklerde miopiýanyň netijeli gözegçiligi we öňüni almak möhümdir. Bu ýaş toparynda miopiýanyň öňüni almagyň we gözegçilik etmegiň maksady gözlük gereksizligini aradan aýyrmak ýa-da miopiýany bejermek däl-de, irki başlanýan miopiýanyň we ýokary miopiýanyň, şeýle hem ýokary miopiýadan gelip çykýan dürli kynçylyklaryň öňüni almakdyr.
Irki başlanýan miopiýanyň öňüni almak:
Doglanda gözler doly ösmän we fiziologiki giperopiýa ýa-da "giperopiýa goragy" diýlip atlandyrylýan giperopiýa (uzak görme) ýagdaýynda bolýar. Beden ulaldygyça, gözleriň refraksiýa ýagdaýy giperopiýadan emmetropiýa (uzak görme we ýakyn görme ýagdaýy) tarap ýuwaş-ýuwaşdan üýtgeýär, bu proses "emmetropizasiýa" diýlip atlandyrylýar.
Gözleriň ösüşi iki esasy tapgyrda amala aşyrylýar:
1. Çagalyk döwründe çalt ösüş (doglandan 3 ýaşa çenli):
Täze doglan çaganyň gözüniň ortaça ok boýunça uzynlygy 18 mm. Gözler doglandan soňky birinji ýylda iň çalt ösýär we üç ýaşyna çenli ok boýunça uzynlygy (gözüň öň tarapyndan arka tarapyna çenli aralyk) takmynan 3 mm artýar, bu bolsa gipermetropiýa derejesini ep-esli peseldýär.
2. Ýetginjeklik döwründe haýal ösüş (3 ýaşdan ululyga çenli):
Bu tapgyrda göz okunyň uzynlygy diňe 3,5 mm töweregi artýar we refraksiýa ýagdaýy emmetropiýa tarap dowam edýär. 15-16 ýaşyna çenli gözüň ululygy ulularyňky ýaly bolýar: erkeklerde takmynan (24,00 ± 0,52) mm we aýallarda (23,33 ± 1,15) mm, soňra bolsa ösüş minimal bolýar.
Çagalyk we ýetginjeklik ýyllary görmegiň ösüşi üçin örän möhümdir. Irki başlanýan miopiýanyň öňüni almak üçin, her alty aýda abraýly hassahana baryp, üç ýaşynda görmegiň ösüşini yzygiderli barlamak maslahat berilýär. Miopiýanyň irki anyklanmagy örän möhümdir, sebäbi miopiýany irki döwürde ösdürýän çagalarda has çalt ösüş bolup biler we ýokary miopiýanyň döremegine has meýilli bolýarlar.
Ýokary miopiýanyň öňüni almak:
Ýokary miopiýanyň öňüni almak miopiýanyň ösüşini gözegçilikde saklamagy öz içine alýar. Miopiýanyň köp ýagdaýlary dogabitdi däl, eýsem pes derejeden orta derejä, soňra bolsa ýokary miopiýa çenli ösýär. Ýokary miopiýa makula degenerasiýasy we tor perdesiniň aýrylmagy ýaly çynlakaý kynçylyklara getirip biler, bu bolsa görmegiň bozulmagyna ýa-da hatda körlüge sebäp bolup biler. Şonuň üçin ýokary miopiýanyň öňüni almagyň maksady miopiýanyň ýokary derejä çykmak howpuny azaltmakdyr.
Ýalňyş düşünjeleriň öňüni almak:
Ýalňyş düşünje 1: Miopiýany bejerip ýa-da yzyna gaýtaryp bolýar.
Häzirki lukmançylyk düşünjesi miopiýanyň gaýtmazlygynyň deňeşdirme boýunça mümkin däldigini öňe sürýär. Hirurgiýa miopiýany "bejerip" bilmeýär we hirurgiýa bilen baglanyşykly töwekgelçilikler saklanyp galýar. Mundan başga-da, hemmeler hirurgiýa üçin laýyk dalaşgär däl.
Ýalňyş düşünje 2: Äýnek dakynmak miopiýany ýaramazlaşdyrýar we gözüň deformasiýasyna sebäp bolýar.
Miopiýa gözleriň fokuslanmasyny peseldýän mahaly, gözleriň wagtyň geçmegi bilen agyrlaşmagyna sebäp bolýan mahaly, gözlük dakynmazlyk. Bu agyrlyk miopiýanyň ösüşini çaltlaşdyryp biler. Şonuň üçin, miopiýaly çagalarda uzak aralykdan görmegi gowulandyrmak we adaty görme funksiýasyny dikeltmek üçin dogry bellenen gözlük dakynmak örän möhümdir.
Çagalar we ýetginjekler ösüşiň we ösüşiň möhüm tapgyrynda durýarlar we olaryň gözleri henizem ösýär. Şonuň üçin olaryň görişini ylmy we rasional taýdan goramak örän möhümdir.Miopiýanyň öňüni nädip netijeli alyp we gözegçilikde saklap bileris?
1. Gözüň dogry ulanylmagy: 20-20-20 düzgünine eýeriň.
- Ekranyň öňünde geçiren her 20 minutynda, 20 fut (takmynan 6 metr) uzaklykdaky bir zada seretmek üçin 20 sekunt arakesme ediň. Bu gözleriň rahatlanmagyna we gözleriň agyrmagynyň öňüni almaga kömek edýär.
2. Elektron enjamyň makul ulanylmagy
Ekranlardan degişli uzaklygy saklaň, ekranyň ortaça ýagtylygyny üpjün ediň we uzak wagtlap seretmekden gaça duruň. Gije okuw we okamak üçin gözleri goraýan stol lampalaryny ulanyň we kitaplary gözlerden 30-40 sm uzaklykda saklaň, dogry duruşy saklaň.
3. Daşarky işjeňlik wagtyny köpeldiň
Her gün iki sagatdan gowrak açyk howada işjeň bolmak miopiýanyň töwekgelçiligini ep-esli azaldyp biler. Günden gelýän ultramelewşe şöhle gözlerde dopamin bölünip çykmagyny güýçlendirýär, bu bolsa ok boýunça aşa uzalmanyň öňüni alýar we miopiýanyň öňüni netijeli alýar.
4. Gözleriň yzygiderli barlaglary
Miopiýanyň öňüni almak we gözegçilikde saklamak üçin yzygiderli barlaglardan geçmek we görüş saglyk ýazgylaryny täzelemek möhümdir. Miopiýa meýilli çagalar we ýetginjekler üçin yzygiderli barlaglar meseleleri irki anyklamaga we öňüni alyş çärelerini wagtynda geçirmäge mümkinçilik berýär.
Çagalarda we ýetginjeklerde miopiýanyň ýüze çykmagyna we ösmegine köp sanly faktorlar täsir edýär. Biz "öňüni almagyň ýerine bejergä üns bermek" baradaky ýalňyş düşünjeden ýüz öwürmeli we miopiýanyň döremeginiň we ösüşiniň netijeli öňüni almak we gözegçilikde saklamak, şeýlelik bilen ýaşaýyş hilini ýokarlandyrmak üçin bilelikde işlemeli.
“Universe optical” miopiýa gözegçilik linzalarynyň dürli görnüşlerini hödürleýär. Has giňişleýin maglumat üçin şu salgy boýunça giriň: https://www.universeoptical.com/myopia-control-product/
